پنجره جمعیتی؛ فرصتی كه رو به پایان است
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران، هادی عرب جمعیت‌شناس در گفتگوی تلفنی با برنامه «صبح نو، تهران نو» با تبیین مفهوم پنجره جمعیتی اظهار داشت: پنجره جمعیتی ایران از نیمه دوم سال 1385 باز شده است. این بازه زمانی كه معمولاً 30 تا 40 سال به طول می‌كشد، طلایی‌ترین دوران برای رشد و پیشرفت یك كشور در تمامی حوزه‌های علمی، فناوری، نظامی و اقتصادی است؛ چرا كه در این مقطع، كشور از بیشترین نیروی انسانی جوان، خلاق و مولد ثروت برخوردار است.

وی با ابراز تأسف از دست رفتن بخش زیادی از این فرصت گفت: متأسفانه به دلیل نبود تبیین درست اهمیت موضوع برای نخبگان و عموم مردم و همچنین نبود حمایت‌های لازم در برخی دولت‌ها، بخش اعظمی از این فرصت‌سوزی شده است.

چالش خروج دهه شصتی‌ها از چرخه فرزندآوری
این جمعیت‌شناس یكی از بحرانی‌ترین نقاط گره‌گاه جمعیتی ایران را خروج متولدین دهه 60 از سن باروری دانست و افزود: پیك جمعیتی ما متولدین دهه 60 هستند كه بیشترین توان را برای جبران خلأ جمعیتی و تولید موالید داشتند. با خروج تدریجی این نسل از چرخه باروری، نسل‌های بعدی كه خود محصول خانواده‌های كم‌جمعیت (تك‌فرزندی یا دو فرزندی) هستند، به تنهایی قادر به جبران این تراز منفی نخواهند بود.

وی تأكید كرد: اگر نتوانیم در سال‌های اندك باقی‌مانده از ظرفیت نسل دهه 60 استفاده كنیم، با شیب بسیار تندی به سمت سالمندی حركت خواهیم كرد كه تبعات سنگینی برای ساختار اجتماعی و اقتصادی كشور خواهد داشت.

تجربه جهانی و دشواری بازگشت از مسیر پیری
عرب در پاسخ به این پرسش كه آیا وضعیت پیری جمعیت قابل بازگشت است یا خیر؟، گفت: بسیاری از كشورها كه سال‌هاست با پیری جمعیت دست و پنجه نرم می‌كنند، علی‌رغم هزینه‌های كلان، هنوز موفق به اصلاح ساختار جمعیتی خود نشده‌اند. در كشور ما نیز اگر از فرصت باقی‌مانده استفاده نشود، پیامدهای ناگوار آن نه تنها جامعه، بلكه بنیان خانواده‌ها را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد و لذت‌های فطری مانند داشتن خواهر، برادر و بستگان نزدیك برای نسل‌های آتی به رویا تبدیل خواهد شد.

نقش دولت و تشكل‌های مردمی در رفع «ابرچالش» جمعیت
وی از مسئله جمعیت به عنوان یك «ابرچالش» یاد كرد و ضمن انتقاد از عملكرد برخی نهادهای دولتی در سال‌های گذشته، تصریح كرد: هرچند تغییر سیاست‌ها ابلاغ شده، اما برخی دولت‌ها آن‌طور كه شایسته این بحران بود، ورود پیدا نكردند. با این حال، شاهد حركت‌های امیدواركننده‌ای در فضای مردمی هستیم.
این جمعیت‌شناس كشورمان افزود: در حال حاضر حدود 200 تا 300 گروه مردم‌نهاد (NGO) در حوزه‌هایی نظیر مقابله با سقط جنین، واسطه‌گری ازدواج و مشاوره‌های خانواده فعال شده‌اند كه موفقیت‌های چشمگیری نیز داشته‌اند.

فراخوان برای مشاركت عمومی
این متخصص جمعیت‌شناسی در پایان خاطرنشان كرد: موضوع جمعیت تنها وظیفه حاكمیت نیست؛ بلكه هر شهروند باید در حد وسع خود در این جهاد شركت كند. كمك مالی به زوج‌های جوان، كاهش اجاره‌بها برای خانواده‌های دارای فرزند، ارائه مشاوره‌های انگیزشی و واسطه‌گری در امر ازدواج، از جمله اقداماتی است كه بركات آن مستقیماً شامل حال خانواده‌ها و آینده كشور خواهد شد.


برنامه «صبح نو؛ تهران نو»؛ شنبه تا چهارشنبه ساعت 6 تا 8 از رادیو تهران پخش می‌شود.

مخاطبان در سرتاسر دنیا از طریق وب سایتWWW.RADIOTEHRAN.IR ضمن استفاده از پخش زنده شبكه، در جریان آخرین خبرهای رادیو تهران قرار بگیرید.
كانال رادیو تهران را در پیام رسان بله به نشانی radiotehranplus@ جستجو كنید.
علاقه‌مندان می‌توانند برنامه‌های رادیو تهران را از اپلیكیشن ایران صدا دریافت كنند.
*هرگونه بهره برداری و استفاده از محتوای پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران تنها با ذكر منبع مجاز است.